A. Giriş
1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete’de “7578 Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” («Kanun») yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanun ile iş hukukunda analık izni ve doğuma bağlı izinlere ilişkin önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu kapsamda, doğum sonrası analık izni süresi artırılmış, doğum öncesi çalışma süresi yeniden düzenlenmiş ve babalık izni süresi ile koruyucu ailelere tanınan izin haklarında değişikliğe gidilmiştir.
B. Değişikliklerin Kapsamı
Kanun’un 15. ve 16. maddeleri ile İş Kanunu’nun 74. maddesi ve ek 2. maddesinde yapılan değişiklikler çerçevesinde:
- Analık izni süresi artırılmıştır:
Doğumdan sonra kullanılan analık izni süresi 8 haftadan 16 haftaya çıkarılmış,
toplam analık izni süresi 16 haftadan 24 haftaya yükseltilmiştir.
- Doğum öncesi çalışma süresi daraltılmıştır:
Kadın işçinin doktor onayı ile doğumdan önce çalışabileceği süre 3 haftadan 2 haftaya indirilmiştir.
- Koruyucu ailelere ücretsiz izin hakkı getirilmiştir:
Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan işçiye, çocuğun tesliminden sonra talebi üzerine 10 gün ücretsiz izin verilmesi öngörülmüştür.
- Ücretsiz izne başlanabilecek tarih ileri alınmıştır:
Analık izni sonrası kullanılabilecek ücretsiz izin süreleri, artırılan analık izni süresine paralel şekilde ileriye ötelenmiştir. Bu kapsamda ücretsiz izin, 24 haftalık analık izninin tamamlanmasından sonra başlayacaktır. Çoğul gebelik halinde ise bu başlangıç, 26 haftalık sürenin tamamlanmasından sonra olacaktır.
- Babalık izni süresi artırılmıştır:
İşçiye eşinin doğum yapması hâlinde verilen ücretli izin süresi 5 günden 10
güne çıkarılmıştır.
- Geçiş düzenlemesi öngörülmüştür:
Kanun’un Geçici Madde 1 hükmü uyarınca, analık izin süreleri yeniden düzenlenen ve Kanun’un yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilgili mevzuat uyarınca öngörülen analık izni dolmuş olmakla birlikte, 1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren 24 haftalık süreyi henüz tamamlamamış olan işçiye, Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde talep etmeleri halinde 8 hafta ilave analık izni verilecektir.
Ayrıca, söz konusu düzenlemelerin benzer şekilde kamu personeli ve diğer ilgili mevzuat bakımından da uyumlu hale getirildiği görülmektedir.
Düzenleme Alanı
Toplam Analık İzni
Önceki Hali: 16 hafta
Yeni Düzenleme: 24 hafta
Düzenleme Alanı
Doğum Sonrası İzin
Önceki Hali: 8 hafta
Yeni Düzenleme: 16 hafta
Düzenleme Alanı
Doğum Öncesi Çalışma
Önceki Hali: Son 3 haftaya kadar
Yeni Düzenleme: Son 2 haftaya kadar
Düzenleme Alanı
Koruyucu Aile İzni
Önceki Hali: Yok
Yeni Düzenleme: 10 gün (ücretsiz)
Düzenleme Alanı
Babalık İzni
Önceki Hali: 5 gün
Yeni Düzenleme: 10 gün
Düzenleme Alanı
Ücretsiz İzin Başlangıcı
Önceki Hali: 16 hafta sonrası
Yeni Düzenleme: 24 hafta sonrası
C. Sonuç
Yapılan değişiklikler ile çalışma hayatında aile hayatının korunması ve özellikle doğum sonrası bakım süreçlerinin desteklenmesi amaçlanmıştır. Analık izni süresinin önemli ölçüde artırılması ve babalık izninin genişletilmesi, iş-yaşam dengesi bakımından çalışanlar lehine önemli bir gelişme niteliğindedir. Bununla birlikte işverenler açısından da izin süreçlerinin planlanması ve insan kaynakları politikalarının güncellenmesi ihtiyacı doğmaktadır.
Düzenleme, hem özel sektör hem de kamu çalışanları bakımından geniş kapsamlı sonuçlar doğurabilecek nitelikte olup uygulamada dikkatle takip edilmesi gerekmektedir.
